Mdam project :: Bijzonder houtbouwconcept







Finch, een bijzonder houtbouwconcept

Architect Jurrian Knijtijzer vertelt

Jurrian Knijtijzer is een jonge Amsterdamse architect. Zijn ogen werden geopend toen hij vijf jaar geleden de Filipijnen bezocht. Hij zag daar hoe mensen bedreigd worden door overstromende rivieren als gevolg van klimaatverandering, o.a. door een te hoge CO2 uitstoot. De bouwsector veroorzaakt veel CO2, wat een bedreiging is voor ons klimaat. En dus ging hij op zoek naar duurzamere alternatieven. Als architect was hij benieuwd hoe hij Nederland duurzamer en gezonder kan maken. Hij ontwikkelde het vooruitstrevende houtbouwconcept Finch Buildings.

Wat is het Finch concept?

“Met mijn team heb ik een innovatief bouwsysteem ontworpen dat de basis vormt voor een huis of verblijf voor iedere doelgroep. Denk aan het bouwen van een studio, twee- of driekamerappartementen, kantoren, zorg-appartementen en hotels. Allemaal van hout. Het systeem is ontwikkeld met het idee dat we willen werken aan een wereld waarin gebouwen een oplossing vormen voor het klimaatprobleem. In M’DAM vind je straks dus een hypermodern woongebouw dat klaar is voor de toekomst”

Hoe ben je op dat idee gekomen?

“Een jaar of vijf geleden liep ik als jonge architect rond op de Filipijnen. Ik zag hoe mensen in sloppenwijken leven. Twee keer per dag stroomde water bij die mensen hun huizen in. Door klimaatverandering regent het harder, waardoor de rivieren steeds overstromen. In Nederland zitten we nu nog droog, maar hoe lang nog? In bepaalde perioden van het jaar zie je dat regen bijvoorbeeld steeds meer overlast veroorzaakt. Of er is droogte waardoor de rivieren te laag staan. Dat opende mijn ogen, ik wilde zelf meer aan duurzaamheid doen. In de bouwwereld is dat nog niet altijd gemakkelijk. Vaak is de gevel belangrijker dan duurzaamheid. Terwijl in de bouw juist heel veel schadelijke CO2 wordt uitgestoten. Ik besloot op zoek te gaan naar duurzamere alternatieven om mee te bouwen en kwam uit op hout. Een materiaal dat CO2 opslaat in plaats van uitstoot. Hiermee ontwikkelde ik het concept voor Finch Buildings: huizen gebouwd met massief hout. Circulair in gebruik én materiaal.

Circulair bouwen en wonen. Wat is dat eigenlijk?

“Circulair houdt in dat dat we bouwen met grondstoffen die weer opgenomen kunnen worden door de natuur. Zo maken we onderdeel uit van een natuurlijke kringloop. Het streven is om zoveel mogelijk materialen weer te kunnen hergebruiken. Meer dan 90% van het materiaal dat bij de bouw van onze woningen wordt gebruikt is geschikt voor hergebruik. Maar dat is niet het enige, want ook in het ontwerp hebben we rekening gehouden met toekomstige ontwikkelingen. Daardoor zijn ze in functie ook circulair. De gebruikte materialen kunnen in de toekomst -als het gebouw niet meer voldoet aan de wensen van die tijd- een andere toepassing krijgen. Sloop is daardoor een begrip uit het verleden!”

Voor wie is dit concept in M’DAM bedoeld?

“De appartementen in M’DAM zijn interessant voor een brede doelgroep, er zijn diverse ontwerpen met verschillende woonoppervlakten. Van jonge starters tot gevorderde kopers. Voor M’DAM verwachten we interesse van starters en doorstromers op zoek naar een comfortabel koopappartement. Young urban people, singles en stellen, studenten die met hulp van hun ouders een eerste huis kopen. Met interesse voor duurzaamheid, aandacht voor het milieu en energiezuinige bouwprojecten.

Bouwen met hout is gezonder. Hoe komt dat?

“Met de traditionele manier van bouwen worden veel materialen gebruikt die niet per definitie gezond zijn voor iedereen. Denk aan het gebruik van asbest, purschuim, gipsplaat, lijmen etc. Ook worden onze huizen zo goed geïsoleerd dat de luchtkwaliteit buiten gemiddeld 5 keer beter is dan binnen. Absurd toch? Door te bouwen met natuurlijke materialen zoals hout, haal je de natuur letterlijk in huis. Hout is een veelzijdig en gezond bouwmateriaal; vochtregulerend en sterk isolerend. Hierdoor vind je in M’DAM geen bouwvocht, radongas of schimmels en dat zorgt voor een gezond klimaat binnenshuis.”

Waarom moeten kopers kiezen voor deze appartementen?

“Omdat het een keuze is met impact! Door te kiezen voor een Finch-appartement, maak je een bewuste keuze voor een woning met de laagst mogelijke ‘carbon footprint’. Het gebouw is gemaakt van massief hout. Een bouwmateriaal dat simpelweg groeit! Daarom planten we, voor elke 3 bomen die worden gebruikt voor de bouw van een Finch huis, 5 bomen terug. Zo laten we de bossen groeien bij elk nieuw project van Finch Buildings. Deze nieuwe bomen onttrekken weer CO2 uit de lucht en zo dragen we bij aan CO2-reductie.”

Hoe worden de appartementen afgewerkt?

“De hoge glazen puien zorgen voor een grote hoeveelheid daglicht. De wanden en plafonds van de appartementen zijn tot in detail afgewerkt en voorzien van een damp-open, transparante matte lak, waardoor het ademende karakter van het hout optimaal wordt benut. De wanden en plafonds kunnen uiteraard ook worden voorzien van iedere gewenste kleur. Advies is daarbij wel om ook gebruik te maken van een damp-open verf.”

De appartementen worden ‘’all-electric’’. Wat wordt hier mee bedoeld?

“De appartementen in M’DAM hebben geen gasaansluiting. Ze worden verwarmd door een lucht-water-warmtepomp. Deze warmtepomp onttrekt restwarmte uit de ventilatielucht van het gebouw en gebruikt die warmte weer om het water en het appartement te verwarmen. Aanvullend wordt een elektrische boiler gebruikt voor het verwarmen van het water. Met de zonnepanelen op het dak wordt zoveel mogelijk energie gewonnen voor je eigen appartement en waar mogelijk ook om de gebouwvoorzieningen te laten functioneren.” Denk bijvoorbeeld aan de lift en de verlichting in de algemene ruimten.

Waarom gaat de bouw van M’DAM sneller?

“Als een gebouw op traditionele wijze wordt gebouwd, is er sprake van een lineair proces. Eerst wordt het grondwerk gedaan. Vervolgens is de fundering aan de beurt, dan de casco bouw en tot slot de afwerking. De appartementen in M’DAM worden grotendeels al in de fabriek geproduceerd. In dezelfde tijd wordt op de bouwplaats gewerkt aan het grondwerk en de fundering. Hierdoor wordt veel tijd bespaard. Bij het werk in de fabriek zijn we ook niet afhankelijk van weersomstandigheden, die leveren bij traditionele bouw nogal eens vertraging op. De geprefabriceerde woningen zijn dus grotendeels al klaar als ze op de bouwplaats worden afgeleverd. Een heel efficiënt proces.”

Wanneer is een appartement toekomstbestendig?

“Met een toekomstbestendige woning wordt bedoeld dat het appartement voor altijd kan blijven staan. En dat in het ontwerp al rekening is gehouden met ontwikkelingen die in de komende jaren gaan plaatsvinden. Zo hebben de appartementen bijvoorbeeld al een grotere technische ruimte dan strikt noodzakelijk. Heeft de bewoner straks behoefte aan het plaatsen van een opslagbatterij of andere voorziening voor stroomopslag, dan is daar al ruimte voor. Alle appartementen zijn all-electric. Daarmee lopen we vooruit op de wensen van het kabinet om in 2030 in heel ons land niet meer afhankelijk te zijn van gas.

Woon je zelf in een duurzaam huis waarin veel hout is verwerkt?

We houden zelf kantoor in ons eigen bouwsysteem. Daarnaast ben ik ben bezig met het ontwerpen van een door mij zelf te bewonen Finch-woning. Ik hoop deze volgend jaar te kunnen betrekken!

Heb je tips over hoe kopers duurzamer en gezonder kunnen wonen en leven?

Als bewoner kan je heel veel doen. Kies bijvoorbeeld een duurzame energieleverancier. De ene energiemaatschappij scoort hoger op het gebied van duurzame ontwikkelingen dan de andere. Wees kritisch in je keuze. Verder ben je natuurlijk zelf verantwoordelijk voor hoe je omgaat met water en energie. Laat bijvoorbeeld een slimme thermostaat installeren, die geeft inzicht in je verbruik. Kies voor LED-lampen, ga bewust om met water verbruik. Maar ook de voor de hand liggende oplossingen blijven bijdragen: minder vlees eten, vaker de fiets pakken en de auto laten staan.